Zwitserland

Uit FietsVakantieWiki

Ga naar: navigatie, zoeken

Inleiding

Situeringskaart

Fietsen in Zwitserland

  • De meeste mensen denken dat je een 'berggeit' moet zijn om in Zwitserland te fietsen. Niets is minder waar: je kan er uitstekend vlak of zelfs bergaf fietsen gedurende meerdere dagen. Uiteraard kan je ook kiezen voor een of meerdere panoramische Alpencols. Het is een kwestie van de juiste regio en route te kiezen.

Het land en de mensen

Bevolking en taal

Communicatie met de lokale mensen

  • In Zwitserland worden 4 talen gesproken: Duits (64%, blauw), Frans (20%, rood), Italiaans (8%, groen) en Rheteromaans (1%, donkergroen). Het Duits heeft de overhand, waardoor bijna iedereen dan ook Duits spreekt. Engels wordt ook door veel mensen gesproken.
  • Zwitserland = Schweiz (Duits), Suisse (Frans), Svizzera (Italiaans) en Svizra (Rhetoromaans).

Image:Zwitserland_taal.jpg

Gastvrijheid

  • De bevolking is vriendelijk en groeten vaak. Ook is zij in voorkomende gevallen zeer behulpzaam.

Veiligheid

De ANWB schrijft op haar website het volgende over aanvullende (veiligheids)regels voor fietsers in Zwitserland:

  • Het koppelen van een aanhangwagen aan een fiets is toegestaan. U mag met een fiets met aanhangwagen het fietspad alleen gebruiken als het pad zo breed is dat andere fietsers nog kunnen inhalen. In een hiervoor ontworpen aanhangwagentje dat voldoende bescherming biedt mag u 2 kinderen vervoeren. Het totale gewicht ervan met lading mag niet meer bedragen dan 80 kg.
  • Fietsers moeten de fietspaden gebruiken (indien aanwezig).
  • Het dragen van een helm is niet verplicht.
  • Personen ouder dan 16 jaar mogen een kind meevoeren,als het in een kinderzitje zit en de beentjes voldoende worden beschermd.
  • Een fiets moet van de volgende reflectoren zijn voorzien: Voor: een witte reflector, minimaal 10 cm² groot.Achter: een rode reflector, minimaal 10 cm² groot.Op de pedalen: oranje reflectoren. De verlichting voor en achter moet op de fiets zijn bevestigd.
  • Naast het bekende ronde blauwe bord 'Fietspad' komen nog twee andere varianten voor: Een rond blauw bord met een fiets links naast de voetgangers, gescheiden door een witte streep: een fiets-/voetpad waarbij het fietsgedeelte is afgescheiden van het voetgangersgedeelte. Een rond blauw bord met een fiets onder de voetgangers: een fiets-/voetpad waarbij het fietsgedeelte niet is afgescheiden van het voetgangersgedeelte.
  • Het verzekeringsvignet, een verplichte WA-verzekering voor Zwitserse fietsers, is per 1 januari 2012 afgeschaft.

Geld

  • Terwijl in heel West-Europa betaald wordt met Euro, heeft Zwitserland nog steeds zijn eigen 'Zwitserse Frank'. (juli 2015: 1 Euro = 1.04 Zwitserse Frank)
  • Je kunt vaak ook met de euro betalen. Gezien de huidige wisselkoers worden de euro en de frank dan meestal 1 op 1 gerekend. Dit is zelfs ingebouwd in veel muntenautomaten die zowel franken als euro's accepteren.
  • Door de crises in de eurozone is de Zwitserse frank de laatste jaren erg in waarde gestegen ten opzichte van de euro. De kosten voor levensonderhoud in Zwitserland zijn daardoor betrekkelijk hoog.

Visum

  • Niet nodig. Neem wel je identiteitskaart mee, want de kans is groot dat je die aan de grens moet tonen. Zelfs meerdere keren als je in het Noorden een paar keer per dag met je fiets wisselt tussen de Zwitserse en de Duitse kant.

Communicatie

Speciale bezienswaardigheden

Fietsen

Hoe er te komen

Per vliegtuig

  • Verscheidene luchtvaartmaatschappijen vliegen op Zürich. Het meenemen van de fiets is per maatschappij verschillend en is aan verandering onderhevig. Altijd verstandig om bij het boeken naar de voorwaarden te informeren.

Per trein

  • Zwitserland is goed bereikbaar per trein. In de nachttrein van Amsterdam naar Zürich is het mogelijk om fietsen mee te nemen. Overdag is het niet mogelijk om via Arnhem te reizen, omdat het niet mogelijk om de fiets in de ICE mee te nemen.
  • Veel grensoverschrijdende verbindingen, zoals ICE's (vanaf Duitsland), nemen geen fietsen mee. Een deel van de Eurocity's naar Italië neemt wel fietsen mee. Er kunnen maar 4 fietsen in een trein, dus reserveer op tijd.

Apart transport voor de fiets

  • Er rijden geen fietsbussen naar Zwitserland. Je kunt in de zomer wel met de fietsbus naar Thorens in Frankrijk (niet ver van Genève) of Stockach in Duitsland (niet ver van Zürich) (http://www.fietsvervoer.nl ).

Lokaal vervoer

Fiets op bus

Veel lijnbussen (die in Zwitserland "PostAuto" heten) hebben ongeveer 5 fietsenhaken achterop. Fiets meenemen schijnt geen probleem te zijn.

Fiets op trein

  • In bijna alle treinen kunnen fietsen mee, ook in de vele particuliere bergspoortjes (zie http://mct.sbb.ch/mct/velo ). Vaak kun je een zware beklimming 'ontlopen' door een stukje de trein te nemen, omdat parallel aan een pas een spoorbaan (met tunnel) loopt. En als er dan geen spoorbaan parallel is, dan zie je opvallend veel postbussen (met fietsenrek) langskomen.
  • De meeste Intercity's en interregio's bestaan uit een locomotief met een lange sleep wagons. Bijna elke wagon heeft plekken voor de fiets (tussen 2 en 5 haken aan het plafond per wagon) waardoor er altijd genoeg plek is voor de fiets in de trein. De stoptreinen hebben over het algemeen gewoon klapstoelen waar je de fiets tegenaan moet plaatsen. Fietsen hoeven in Zwitserland niet gereserveerd te worden, behalve op de ICN (intercity-neigezug). Deze reservering kost 5 euro per fiets.
  • Let op: veel grensoverschrijdende verbindingen, zoals ICE's (naar Duitsland) nemen geen fietsen mee.
  • Echt goedkoop is dit niet! Vaak is er geen loket en moet je aan een automaat trachten het juiste ticket te kopen, ook voor je fiets. Je ziet dan ook niet altijd of de trein wel fietsen meeneemt, zoals internationale treinen etc. Maar een beetje assertiviteit lost dit ook wel op. De officiële info vind je hier.

Zwitserland trein.jpg

Fiets op boot

  • Oversteek op een van de meren zoals Vierwaldstätter See of de Brienzer See is mogelijk met de fiets.

Fietsroutes

Bestaande fietsroutes

Veloland Schweiz

In het kader van een project genaamd "Veloland Schweiz", http://www.veloland.ch/, zijn er 9 nationale routes uitgestippeld en feilloos bewegwijzerd. Naast deze nationale routes zijn er ook nog tientallen lokale routes, die een vergelijkbare rol vervullen als de knooppunten in Nederland, met dien verstande dat men in Zwitserland de routes nummert en niet de knooppunten.

Image:Zwitserland_routes.jpg

Uitgever Werd Verlag brengt de boekjes "Veloland Schweiz" uit. Iedere nationale route wordt apart beschreven in een fullcolor topogids. De routeboekjes zijn prima: kaarten, afstanden, hoogteverschillen tussen alle punten, aanduiding waar je het openbaar vervoer kan nemen, campings en hotels en bezienswaardigheden. Helaas zijn ze wel erg prijzig.

Naast routeboekjes zijn er nog veel meer navigatiemiddelen: een 1 : 300 000-kaart van heel Zwitserland, regionale 1 : 100 000-kaarten, een app die online en offline topokaarten op je telefoon kan tonen, en GPS-tracks ter download. Zie http://www.veloland.ch/ voor het hele aanbod. De papieren kaarten zijn bij VVV-kantoren in Zwitserland te koop.

Typische roodbruine Veloland Schweiz-wegwijzers

Deze routes zijn in twee richtingen bewegwijzerd. Zo kan je de Rhone- en Rijnroute zowel stroomopwaarts of stroomafwaarts fietsen. Wat opvalt is dat de routes netjes binnen de landsgrenzen blijven. Daardoor mis je in het Zuiden verbindingen tussen de routes en helemaal in het Oosten is de rechteroever van de Rijn (buitenland!) eigenlijk veel aangenamer fietsen dan de linkeroever. De Rhoneroute is niet bepaald de mooiste: hoe meer je naar het Westen gaat, hoe breder de vallei wordt, met links en rechts van het fietspad de snelweg, de trein, de hoogspanningslijn en wat veel industrie.

Overige

  • Esterbauer brengt verschillende routeboekjes uit: http://www.esterbauer.com.
  • Bruckmann Verlag heeft een boekje met “Die schönsten Velotouren der Schweiz”: 36 routes door het hele land. Er wordt veelvuldig gebruik gemaakt van het routenetwerk van Veloland Schweiz. Het boek bevat kaartjes en overnachtingstips.

Fietsen naar de Riviera (2013) van Paul Benjaminse beschrijft de fietsroute van Basel door Jura en Berner Oberland naar Wallis en over de Simplon. Meer informatie bij: http://www.cyclingeurope.nl/

  • De Europese Fietsroute EuroVelo6 voert van de Atlantische Oceaan naar de Zwarte Zee, 4000 km, door 10 verschillende landen, voornamelijk door de dalen: http://www.eurovelo6.org.
  • Op http://www.cyclingcols.com vind je een overzicht van de belangrijkste cols van het land.
  • Deel 2 van Benjaminses "Onbegrensd fietsen van Amsterdam naar Rome" voert van Basel via de Bodensee en Chur naar de Spluegenpas. Meer informatie: http://www.cyclingeurope.nl/
  • Fietsen naar Venetië deel 1 (2004) beschrijft de fietsroute van Tilburg en Antwerpen naar Basel en Bern. Fietsen naar Venetië deel 2 (2006) beschrijft de route van Basel via Bern naar de Simplon (zie ook Fietsen naar de Riviera). Meer informatie: http://www.cyclingeurope.nl/
  • Uitgeverij ReCreatief Fietsen heeft een fietsgids uitgegeven die door Zwitserland (klein stukje), Frankrijk en België loopt: Fietsen langs de frontlijn van de Eerste Wereldoorlog, - van Nieuwpoort in België naar Bazel in Zwitserland, of v.v. - Deze fietsroute loopt door het gebied waar tijdens de Eerste Wereldoorlog het westfront lag. Bijna 100 jaar later zijn in het landschap nog steeds resten van deze frontlinie zichtbaar. De auteur van deze fietsgids is Kees Swart. GPS-tracks zijn gratis te downloaden; ook is er een topo-fietskaart op micro-SD te koop die direct in een Garmin toestel gestoken kan worden en waar de route op 'meegebakken' is, plug&play dus.
  • Uitgeverij ReCreatief Fietsen heeft een fietsgids uitgegeven die een rondje door Zwitserland maakt Fietsen door Zwitserland, - startpunten in Bazel of Genève. - Fietsen door Zwitserland is gebaseerd op de Rheinroute, Rhôneroute en Juraroute en toont het land in al zijn facetten. De groene rivierdalen van Rijn en Rhône met bossen, wijngaarden en historische steden als Basel, Schaffhausen, Stein am Rhein, Chur, Brig en Sion bieden aangename fietsroutes. De oevers langs de weidse Bodensee met de bruisende stad Konstanz trekken als een magneet fietstoeristen uit vele landen. De Alpen worden overgestoken via de indrukwekkende Oberalppass en Furkapass. Het Meer van Genève met de mondaine steden Montreux, Lausanne en Genève heeft mediterrane charme. Tot slot verrast de ruige Jura met veel landelijk schoon, stille natuur en onbekende stadjes als Vallorbe, La-Chaux-de-Fonds en St.-Ursanne. De auteur van deze fietsgids is Luc Oteman. GPS-tracks zijn gratis te downloaden; ook is er een topo-fietskaart op micro-SD te koop die direct in een Garmin toestel gestoken kan worden en waar de route op 'meegebakken' is, plug&play dus.

Wegen en verkeer

  • De wegen zijn in prima staat. De Zwitsers zelf fietsen ook heel wat, maar vaak met de mountainbike en hebben dus minder last van sommige delen van de bewegwijzerde fietsroutes die onverhard zijn (soms tot 20% van het traject), wat moeilijk fietst als het dan ook nog behoorlijk steil wordt. Maar op de kaartjes is netjes aangegeven wat verhard is en wat niet.
  • De tunnels op deze wegen zijn vaak onverlicht en nat.

Verkeersdrukte / gevaar

  • Druk is het op de hoofdwegen. In de bergen zijn er weinig andere wegen dan hoofdwegen, maar de Veloland Schweiz-routes weten waar mogelijk aardige alternatieven te vinden. Reken wel op onverhard en/of extra klimwerk.
  • Op de wegen van de populaire fietsroutes, zoals rond de Bodensee, is in het hoogseizoen veel fietsverkeer.

Aanwezigheid (vrijliggende) fietspaden

  • Er zijn in Zwitserland veel fietspaden of fietsroutes over rustige binnenwegen. Deze zijn allemaal goed onderhouden.

Bewegwijzering

  • De bewegwijzering is uitstekend. Alle 9 hoofdfietsroutes staan aangegeven. Daarnaast is er ook gewone bewegwijzering voor fietsers van dorp naar dorp, waarbij het verst gelegen dorp ongeveer 40 kilometer verder ligt. Ideaal dus als je zelf een route hebt uitgestippeld.

Beste fietsperiode

Seizoenen (droog / nat)

  • Het weer verschilt niet al te sterk van dit in Vlaanderen, tenzij je op grotere hoogte komt. Je kan dus het jaar door in Zwitserland fietsen. Tot mei en vanaf eind september kan je wel nog sneeuw aantreffen boven ongeveer 1500m en is het niet zeker dat alle passen open zijn ... Informeer je zeker in het voorjaar of de passen open zijn.
  • Een prima website voor het weer in Zwitserland vind je hier

Onderdelen en reparatie

  • Veel Zwitsers rijden met 26" banden maar een 28" vind je heus ook wel.
  • Meer dan voldoende fietsenmakers.
  • Marten Gerritsen: "In het duitstalige gedeelte wordt flink gefietst en ge MTBd. Zeker in de grotere steden zijn prima fietsenmakers (vaak in de buurt van een station). Het italiaanse deel was altijd wat meer racefiets georienteerd."

Leven

Overnachten

Campings – wildkamperen – natuurcampings

  • De campings in Zwitserland zijn van uitstekende kwaliteit. Toch blijven ze best betaalbaar (ongeveer 25 - 30 Zwitsers frank voor 2 personen en 1 tent, prijspeil 2010), al varieert de prijs soms van redelijk tot duur. Vooral langs de meren betaal je fors.
  • In Zwitserland mag je niet wildkamperen. Wel zijn er voldoende campings. Zie http://www.swisscamps.ch/NL . Let wel op dat er ook een aantal 'privé'-campings zijn waar je als trekker niet binnenkomt.
  • Wat je wel overal ziet zijn openbare barbecues, zelfs midden in het bos. De Zwitsers zelf maken er op zondag graag gebruik van.

Jeugdherbergen

  • De kwaliteit van de jeugdherbergen varieert.

Guesthouses, lodges en hotels

  • Uiteraard zijn er hotels, pensions, bed&breakfast gelegenheden in overvloed. Er zijn voldoende goedkope hotels. Daarvoor kan de folder van het Zwitsers verkeersbureau van dienst zijn. Hotelprijs voor twee personen per nacht inclusief ontbijt, reken op 100 Zwitsers Franken (2010).

Particulieren

  • Kamers, inclusief ontbijt, zijn op diverse plekken te huur.
  • Worldcycler (2005): "Voor overnachtingen kun je ook gebruik maken van de internetsite van Schweiz Veloland: http://www.veloland.ch . Deze site heeft een link naar essen / schlafen. Als je deze aanklikt krijg je wat gegevens die je in moet vullen zoals: waar wil je overnacht? Je geeft de minimale en maximale prijs categorie in en aan welke Veloroute hij moet liggen. Vervolgens krijg je alle informatie voor je neus die je kan uit printen en kunt gebruiken (makkelijk als je bijvoorbeeld van te voren wilt reserveren). Ik heb hier afgelopen zomer gebruik van gemaakt, en dit was ideaal."

Eten en drinken

  • Het eten is er als in Vlaanderen. Alleen wel een beetje duurder. Wil je toch een specialiteit proeven: kaasfondue, notentaart, raclette, rösti (kan je ook in de supermarkt voorverpakt kopen voor naast je tent)

Kookbrandstof

  • Campinggaz is vaak in tuinzaken te koop.
  • Buitensportzaken hebben ook schroefventiel-blikjes voor andere merken.

Supermarkten

  • Veel dorpen hebben wel een winkeltje waar eten te koop is. Het aanbod is vaak hetzelfde als in Nederland. Wel liggen de prijzen een stuk hoger. In de grote supermarkten is het aanbod van biologische produkten groot

Drinkbaar water

  • Overal drinkbaar water, en meer: nagenoeg elk dorpsplein heeft zijn openbaar drinkwaterpunt, vaak in de vorm van een uitgeholde boomstam waarin continu drinkbaar water stroomt.

Inentingen & gezondheid

Informatiebronnen

  • Verkeersbureau Zwitserland: http://www.zwitserland.nl , info@zwitserland.nl.
  • IG Velo, Postbus 6711, 3001 Bern. Fietsorganisatie die is aangesloten bij de ECF.
  • Verkehrs-Club der Schweiz, Bahnhofstraße 8, 3360 Herzogenbuchsee. Fietsorganisatie die ook is aangesloten bij de ECF.

Reisverslagen

Reisverslagen in de Wereldfietser/Vakantiefietser en andere tijdschriften

  • Linda Smit en Krijn Smit "Samen de berg op: Op een tandem over de Splügenpass." De Wereldfietser/Vakantiefietser (Herfst 2004) pp. 26-27.
  • Guido van Oss "Klimplezier: Op een ligfiets over de Splügenpass." De Wereldfietser/Vakantiefietser (Herfst 2004) pp. 24-25.
  • Laurens Nijenhuis "De Splügenpas." De Wereldfietser/Vakantiefietser (Zomer 2003) p. 18.
  • Christine van der Aa en Bert Vinken "Rondóm Oostenrijk." Op Pad (April 2005) p. 90-94.
  • Sjiva Janssen "Transalp per mountainbike: op noppen over eenzame passen." Op Pad (mei 2003) pp. 30-35.
  • Paul Vreuls "De weg naar Rome". Op Pad (Juni 2001) pp. 84-89.

Reisverslagen elders op het Internet

Videoverslagen

  • - Higher Ground - In 2008 fietste een groep wereldfietsers tijdens de buitenlandreis door Zwitserland. http://www.vimeo.com/1816962
  • In 2011 fietste Sam Verhoeve met zijn zonen Kobe (14j) en Otis (12j) van Basel naar Nyon via Jura Route 7: http://youtu.be/qjGq3PRh6yo
  • In 2011 fietsten Jan Wieringa en Marit van Vliet met hun twee zoons (14 en 17) de route van Paul Benjaminse van Basel naar Albenga in Italie. Een impressie van het Zwitserse deel is te zien via: vimeo.com/29222016

Landkaarten

  • Michelin "Zwitserland" (1:400.000).
  • Michelin regiokaarten (1:200.000). Goed.
  • Kummerly & Frey "Switzerland" (1:275.000). Te bestellen via http://www.swissmaps.ch .
  • Kummerly & Frey heeft verschillende Velokarte (1:60.000). Te bestellen via http://www.swissmaps.ch .
  • Online topokaart met fietsroutes: http://map.veloland.ch/
  • Kummerly & Frey, Schweiz - Suisse (1:301.000). Touristische Velokarte. Alle 9 nationale fietsroutes zijn ingetekend met nummer. Regionale routes staan er ook op, niet genummerd, maar die nummers haal je wel van de kaarten die langs de fietsroutes staan. Bevat campings (camping simbool, blauw driehoekje, staat niet in de index), jeugdherbergen, natuurvriendenhuizen en velo hotels). Als je de fietsroutes volgt heb je niet meer nodig, omdat de bewegwijzering uitstekend is. In combinatie met de gratis Openfietsmap of OpenMTBmap voor GPS goed bruikbaar omdat de fietsroutes op deze kaarten gemarkeerd zijn.

Reisgidsen

  • Bikeline en Cykline van uitgeverij Esterbauer zijn handige gidsjes. Per route uitgebreide beschrijving met kaartjes. Ook overnachtingmogelijkheden en toeristische attracties worden beschreven. Zie http://www.esterbauer.com .
  • Paul Benjaminse “Onbegrensd Fietsen van Amsterdam naar Rome”. Deel 2 Basel - Florence (2013) Te bestellen via http://www.cyclingeurope.nl/
  • Paul Benjaminse “Onbegrensd Fietsen naar de Riviera”(2013) Basel - Bern - Simplon en verder. Te bestellen via http://www.cyclingeurope.nl/
  • Paul Benjaminse “Onbegrensd Fietsen van Antwerpen naar Venetië”. Delen 1 en 2. Te bestellen via http://www.cyclingeurope.nl/
  • Wolfgang Taschner en Michael Reimer “Die schönsten Velotouren der Schweiz”, uitg. Bruckmann Verlag.
  • “Veloland Schweiz” verschillende routeboekjes, uitg. Werd Verlag.
  • Rough Guide “Switzerland”. Goede Engelstalige gids waar veel informatie in staat.
  • Lonely Planet (2003) “Switzerland”.
  • Uitgeverij ReCreatief Fietsen heeft een fietsgids uitgegeven die een rondje door Zwitserland maakt Fietsen door Zwitserland, - startpunten in Bazel of Genève. -

Boeken

GPS tracks

Waymarked trails gebaseerd op Openstreetmap data, bevat veel fietsroutes die als GPS tracks te downloaden zijn. De tracks van waymarkedtrails.org hebben wel enige beperkingen, zie dit topic

Veel fietsroutes zijn ingetekend op de Openfietsmap Alps en de Open MTB map van Zwitserland. Gratis te downloaden op openfietsmap.nl en openmtbmap.org/download/

Nuttige links

www.travelbybike.be : Reisverslagen, routetabellen, detailkaartjes, landeninformatie en foto's van meer dan 10 fietsvakanties, waaronder door Zwitserland. Daarnaast ook informatie over fietsvakanties tijdens zwangerschap, fietsmateriaal en fietsvervoer.
http://www.fietsvakantielinks.nl/Landen/Fietsvakantie%20Zwitserland.html : veel links met fietsvakantieinfo Zwitserland, o.a routes, kaarten, gidsen, GPS, overnachtingen en vervoer, etc.
http://www.veloland.ch : de 9 nationale routes
http://www.swisscamps.ch/NL/index.html : campings
http://www.camping.ch : campings
http://www.meteoschweiz.admin.ch/web/de/wetter.html : het weer
http://mct.sbb.ch/mct/en/reisemarkt/services/wissen/velo/veloselbstverlad-schweiz.htm : fiets op de trein
http://www.zwitserland.nl : site van het verkeersbureau van Zwitersland.
http://www.esterbauer.com : voor fietsroutes in en door Zwitserland.
http://www.veloland.ch : fietsroutes, kaarten, overnachtingen en nog veel meer.
http://www.fietskaartinformatiestichting.nl : De Fietskaart Informatie Stichting brengt verschillende routeboekjes uit.
http://www.fietsvakantiewinkel.nl : voor meer informatie over fietsbussen richting Zwitserland.
http://www.fietsvakantiepagina.nl/zwitserland.html
http://www.landenkompas.nl/zwitserland : Belangrijke en nuttige reisinformatie