Rusland

Uit FietsVakantieWiki

Ga naar: navigatie, zoeken

Inleiding

Situeringskaart

Geld

De munt is de roebel, waarde in 2017: 100 roebel = €1,47. Om euro's en dollars te wisselen zijn er volop mogelijkheden. Bijvoorbeeld bij een van de wisselkantoren in de metrostations of bij een bank. Geldautomaten kom je tegen in alle grote en kleine steden. Een kaart met het Maestro- of MasterCardlogo is in principe voldoende, al kan het gebeuren dat de geldautomaat om onbekende reden aangeeft dat de gekozen transactie (d.w.z. geld opnemen) "niet toegestaan" is.

Bevolking en taal

Communicatie met de lokale mensen

  • De bevolking is heel vriendelijk en behulpzaam. Sommige fietsers ervaren de Russen als open, anderen vinden hen in eerste instantie terughoudend.
  • Het kan voorkomen dat een politiepatrouille je aanhoudt uit pure nieuwsgierigheid.
  • Jan Willem van Dalen (2012): "Onderweg heb ik regelmatig politie gezien. Ze keken niet op of om. Ook niet als ik hen groette. In ieder geval heb ik er totaal geen last van gehad."
  • Ralph Schneiders: "Russen begrijpen vaak niet dat je geen Russich spreekt. Een paar woordjes Russisch doet het ijs smelten en langzaam ontvangen de Russen je met open armen."
  • Iedereen spreekt Russisch, ook de minderheden die in Siberië wonen, zoals de Boerjaten en Jakoeten. Het is handig om het Cyrillische alfabet te leren (zie www.omniglot.com/writing/russian.htm ). Engels of Duits wordt heel weinig gesproken.
  • Als je geen woord Russisch spreekt, is het handig om de 'Wat & Hoe taalgids Russisch' mee te nemen. Hierin staat een korte praktische woordenlijst + uitspraak en worden ook de letters uitgelegd.

Veiligheid

  • Er gaan de wildste verhalen rond over het reizen in Rusland: "het is er onveilig, er is grote criminaliteit, politie en douane maken het leven van toeristen zuur." Dat is allemaal vreselijk overdreven. Na de chaotische jaren 90 is de veiligheidssituatie sterk verbeterd. De kans dat je als fietser in een gevaarlijke situatie terechtkomt is heel klein. Fietsers vormen geen doelwit voor de grote criminelen. Kleine criminaliteit komt voor net als bij ons.
  • Zorg ervoor dat je papieren in orde zijn. Formeel moet je je visum binnen een aantal dagen na binnenkomst laten registreren. Als je eenmaal geregistreerd bent voor de periode van je visum, ben je vrij om te gaan waar je wilt. Er zijn echter nog steeds 'verboden steden' o.a. in de Oeral, maar dat merk je vanzelf.
  • Je bent verplicht binnen uiterlijk 7 dagen je te registreren (2017). Dat kan je laten regelen door een ho(s)tel waar je logeert, of als je bij mensen thuis verblijft, kunnen die je registreren via het postkantoor. Meerdere reizigers geven aan dat het achteraf niet nodig was, omdat bij het verlaten van Rusland niemand om de registratie vraagt, maar het kan gebeuren dat het wel gecontroleerd wordt.
  • De politie kan je vragen je te legitimeren. Op de vraag 'dokument' moet je je paspoort laten zien.
  • Jan Willem van Dalen (2012): ik heb alleen gefietst. Ik heb me geen moment onveilig gevoeld. Het meest onveilige was (achteraf) waarschijnlijk de weg. Ik heb gefietst op de hoofdweg van Riga naar Moskou. Daar rijden toch nog vrij veel vrachtwagens. Die gaan wel ruim om je heen en ik heb ook niet gezien dat er dronken automobilisten waren. Maar er hoeft er natuurlijk maar één te zijn die. . . .

Visum

Vanuit België/Nederland

Een gewoon toeristenvisum is 30 dagen geldig. Bij de aanvraag dien je de aanvangsdatum door te geven. Je hebt een Engelstalige verklaring nodig dat je verzekerd bent voor ziektekosten, en ook een uitnodigingsbrief. Dit laatste kan eventueel een visumbureau voor je regelen.

  • Jan Willem van Dalen (2012): "Ik heb visum aangevraagd via de organisatie Rusreis. Zij hebben ook uitnodiging verzorgd. Ik kreeg (voor hetzelfde geld) een dubbele entry omdat ik via Kaliningrad ben gereisd. Ging allemaal soepel.

Vanuit de buurlanden

  • Wilbert Thoonen (2007): "Als je een rondje om de Zwarte Zee wilt fietsen dan kun je niet door naar Georgië. Ik heb het wel gedaan en ben daarna in Georgië in de gevangenis terecht gekomen. Ik heb een minimale boete van ruim 1800 euro gekregen en daar bovenop ook nog een rekening van 450 euro van een advocate. Het kan zijn dat mensen met een paspoort uit de voormalige Sovjet Unie wel van zuid naar noord kunnen fietsen. Ook het visum voor Abchazië is een probleem. Zie mijn reisverslag: www.wilbertgatochfietsen.nl "
  • Dorenda (2017): "Ik heb het visum in Almaty geregeld, en moest 30 dagen wachten. Er is een uitzondering voor Nederlanders, de meeste andere Europeanen krijgen hun visum in 7 dagen. Ik kreeg de indruk dat dit overal zo is, niet alleen in Almaty, maar zeker weten doe ik dat niet."

Inentingen en gezondheid

  • Het kan verstandig zijn preventieve inentingen tegen FSME te nemen. FSME is een vervelende virusinfectie die overgedragen wordt door teken, net als de ziekte van Lyme. Zie voor meer informatie www.saag.nl/nederland/teken.htm en www.zecken.de

Hoe er te geraken

Per vliegtuig

  • Verscheidene luchtvaartmaatschappijen vliegen op Moskou en Sint Petersburg. Vanuit Duitsland worden ook op andere steden gevlogen. Het meenemen van de fiets is per maatschappij verschillend. Altijd verstandig om bij het boeken naar de voorwaarden te informeren.

Per boot

  • Er is een veerverbinding vanuit Rostock naar St. Petersburg (via Tallinn). Deze verbinding vaart 1x in de 5 dagen. Fietsen kunnen zonder probleem mee. Vanuit Duitsland varen er ook veerboten naar de Litouwse havenstad Klaipeda. Vanuit Klaipeda kun je verder met de trein of bus.

Aanvulling van Ies Goedbloed (sept. 2009) Deze verbinding van Rostock naar Sint Petersburg bestaat niet meer. Er zijn wel geruchten dat hij weer in de vaart zal komen.

Per trein

  • Ivo Miesen (2005): "Gezien de huidige visumsituatie (visumvrij voor Oekraïne, visumplicht voor Wit-Rusland) is de volgende route het handigst vanuit Nederland: Nachttrein naar Berlijn. Vanaf Berlijn de dagtrein naar Krakau (neemt fietsen mee). Vanuit Krakau de nachtbus naar Lviv. Tegen een gering bedrag kan daar een fiets mee, mits je de wielen eruit haalt en het stuur omdraait. Vanaf Lviv kun je met de gewone treinen (zie intern verkeer) door naar diverse Russische plaatsen. Vanuit de Baltische staten kun je probleemloos met de trein de fiets meenemen naar Rusland."

Communicatie

Internet

  • Internetcafé's zijn in vrijwel alle steden te vinden. Soms wel met een magere verbinding.
  • Wifi verbindingen zijn er bij diverse café's en restaurants in de steden of op en rond pleinen van steden waar het economisch wat beter gaat.
  • Het is mogelijk een Russische SIM-kaart te kopen en zo mobiel internet te gebruiken.

Fietsen

Fietsroutes

Bestaande fietsroutes

  • De Euroroute R1 Berlijn - St. Petersburg. Europafietsers heeft een brochure over deze route uitgebracht. Deze bevat heel veel praktische tips en informatie over de route. Bestellen via www.fietsgidsen.nl.
  • Vlieg en Fiets brengt een fietsrouteboekje uit met routebeschrijvingen in Rusland: www.vliegenfiets.nl.

Leuke trajecten''

(Met dank aan Ivo Miesen)

  • Karelië. Ten noorden van St. Petersburg. Een goed te bereiken gebied met schitterende natuur en veel meren. De club Baltische Ster St. Petersburg heeft een route rondom het Ladogameer op haar website staan, net als een route van Petrozavodsk naar St. Petersburg. Meestal zo rond cat. 3.
  • Gouden Ring. Dit is een historische route die helemaal platgetreden is. Veel cultuur en veel voorzieningen. De gouden Ring loopt rond Moskou met steden als Vladimir en Suzdal.
  • Zwarte Zeekust. In het voor- en najaar een mooi gebied om te reizen, met goede toeristische voorzieningen.
  • Altajgebergte. Een ruig berggebied een halve dag treinen ten zuiden van Novosibirsk. Fantastisch landschap, erg leeg en een ervaring op zich. Vanaf categorie 4 t/m expeditieniveau."
  • Russische fietsclubs hebben een enorme voorraad aan fietsroutes. Veel van die routes zijn op zwaartecategorie ingedeeld. Voor de gemiddelde vakantiefietser zijn routes van de categorie 2 en 3 prima te doen. Categorie 1 is geschikt voor kinderen. Vanaf categorie 4 wordt het lastiger. Voor 5 moet je goed getraind zijn en een stevige ervaring hebben. Expeditie's zijn alleen aan te raden als je er meerdere keren bent geweest en een goed groep hebt. Via internet kun je diverse clubs vinden. Meestal hebben ze wel een of twee clubleden die Engels, Duits of Frans spreken/schrijven. Ruim van tevoren contact opnemen is het handigst.

Wegen en verkeer

Staat van de wegen

  • De toestand van de wegen is heel verschillend. Er zijn keurige geasfalteerde wegen, rustig ook nog; en het kan gebeuren dat het asfalt plotseling in grind verandert.
  • Ivo Miesen: "De M-wegen zijn buiten de grote stedelijke concentratie's goed te befietsen. Bij wegen met een lager nummer moet je oppassen als je van de ene naar de ander oblast/kraj/republiek fietst. Vanaf het laatste dorp van de ene entiteit tot het eerste dorp van de volgende (en soms nog een stuk verder) wordt de weg amper onderhouden."
  • In het westen van Rusland zijn de doorgaande wegen redelijk geasfalteerd. Hier en daar liggen de wegen er zelfs goed bij. Doorgaande wegen zijn over het algemeen wel smal, waardoor er weinig uitwijkmogelijkheden zijn.
  • In Siberië zijn de wegen vaak in slechte staat, veel hobbels en kuilen. Op de niet doorgaande wegen nog vele reparatiewerkzaamheden en vaak hopen grind. Verder kan in de zomer het asfalt zacht worden. Binnenwegen zijn in de regel ongeasfalteerd.

Verkeersdrukte / gevaar

  • Vermoedelijk zijn dronken chauffeurs het grootste probleem voor fietsers. Veel Russen rijden onder invloed van een aantal wodka's. Ook telefoneren tijdens het rijden is heel normaal: een hand aan het stuur, de andere aan de gsm.
  • Vrachtwagenchauffeurs zijn geen fietsers gewend, vaak gaan ze rakelings langs je heen.
  • Fietsen in de grote steden is geen pretje, aangezien chauffeurs, met name die in grote westerse auto's, nogal agressief rijden.

Ies Goedbloed (2009): Mijn vrouw en ik hebben in St.Petersburg gefietst. Wij vonden bovenstaande daar in ieder geval erg meevallen. Voorbeelden van agressief gedrag kan ik me niet herinneren.

  • Buiten de steden houdt men wel rekening met fietsers. Op slechte stukken met veel gaten in de weg probeert de automobilist het beste stuk op te zoeken zodat deze nogal eens op je weghelft terechtkomt. Russische chauffeurs halen ook wel eens doldwaze capriolen uit om op drukke smalle wegen in te halen. Daarbij kan het voorkomen dat auto's met grote snelheden recht op je af komen rijden.

Bewegwijzering

  • Wegwijzers zijn er op de hoofdwegen voldoende, op kleine wegen kan het flink zoeken worden.
  • Alle aanduidingen zijn in het Cyrillisch. Alleen op de expreswegen van en naar St. Petersburg alsmede rondom Moskou wordt er voor de belangrijke steden ook het Latijnse schrift gehanteerd.
  • Op oudere wegwijzers staat in plaats van St. Peterburg nog Leningrad. Het district heet nog altijd Leningradskaja Oblast.

Beste fietsperiode

Seizoenen (droog / nat)

  • In Zuid-Rusland kun je vanaf eind april al fietsen, in Noord-Rusland moet je in die periode nog rekenen op nachtvorst en natte sneeuw. Zo van half juni t/m half september is vrijwel heel Rusland te befietsen, met uitzondering van de Noord-Kaukasus, daar is het dan te warm.

Onderdelen en reparatie

Reserveonderdelen

  • Russen helpen je graag als je technische problemen hebt. Zwaarder gereedschap kun je zo lenen van de plaatselijke bevolking, men is gewend om vindingrijk te zijn en elkaar te helpen. Dat wordt van jou als fietser trouwens ook verwacht.

Fietsenmakers

(Met dank aan Ralph Schneiders)

  • Moskou: Velomir Lusinovskaya ulitsa 53
  • Moskou: Trek Balschja Tatarskaya ulitsa 21
  • Moskou: Alpindustry Pervomaiskaya ulitsa 18
  • Moskou: Zenit Sokol’nitsjeskaya ploschad 9
  • Moskou: Extreme center Smol’naya ulitsa 61 B
  • Kazan: http://www.trial-sport.ru/
  • Omsk: Trial-Sport-Omsk Ulitsa Maslennikova 19 http://www.trial-sport.ru/ trial@omskcity.com (38 12) 36 25 79
  • Omsk: Ulitsa Lenina 2a
  • Novosibirsk: Test Center Ulitsa Ermaka 4 http://www.arasia.ru/ martynov@arasia.ru (38 32) 27 02 53
  • Angarsk: Sportomega Ulitsa Sibirskaja 10 sportomega@mail.ru (39 51) 52 86 10
  • Irkutsk: Vertikal Ulitsa Sedowa 29 http://www.alpindustria-baikal.ru/ (39 52) 20 52 52
  • Tschita: Mir Prikliutsjenii Ulitsa Timirjaseva 27 (30 22) 35 25 25
  • Chabarovsk: Cport Ekstrim Ulitsa Turgenjeva 56 http://www.yamaha.khv.ru/ yamaha@epz2.khv.ru (42 12) 21 68 58
  • Vladivostok: Bosfor Wastotsjni Okeanskii Prospekt 110 x-treme-club@mail.ru (42 32) 30 00 99
  • In een enkele grote stad vind je fietsenhandelaren met goed materieel. Vooral de stad Novosibirsk is een oase op het gebied van fietsenwinkels en buitensportwinkels. Zeer aan te raden is de winkel 'Test Center'. Zie hieronder voor het adres van deze en andere fietshandelaren.
  • Een geschikte plek voor fietsonderdelen (en gereedschap) buiten de grote steden is de markt. Zoek naar een kraampje met auto-onderdelen, daar vind je ook basis fietsonderdelen. Winkels met auto-onderdelen hebben ook een beperkte selectie aan fietsonderdelen. De standaard bandenmaat op het Russische platteland is 37-622. Binnenbanden hebben meestal een Sclavarand (auto) ventiel.
  • Als je technische problemen hebt op het platteland, vraag dan in een groter dorp naar de MTS (Masjinaja i Traktornaja Stantsia). Dat is een algemene reparatie-inrichting voor alles wat rijdt en beweegt. Veel handige jongens en gereedschap daar.

Lokaal Vervoer

Fiets op bus

  • Fiets mee in de bus gaat in de regel wel, zolang er ruimte is en het hooguit om één of twee fietsen gaat.

Fiets op trein

  • Op de korte afstand ga je met de stoptrein, ofwel de 'elektrietsjke'. Daar kan je altijd de fiets in meenemen. Russen zijn oplossingsgericht, dus zelfs in een volle trein lukt het meestal wel. Soms moet je in de trein een klein bedragje extra betalen voor de bagage.
  • In de lange-afstandstreinen, zoals de Transsiberië-expres, is het ook mogelijk. Er staat altijd een strenge conductrice bij de ingang die zegt 'nelzja' (mag niet, onmogelijk). Ik versta zogenaamd niets, blijf vriendelijk kijken, draai m'n stuur een kwartslag en haal de trappers eraf. Vervolgens gooi ik alvast een tas naar binnen. Altijd gelukt. (Dit geldt ook voor Wit-Rusland en Oekraïne). Het beste kun je een 3e klas kaartje kopen (Platzkart). Je kunt als het één fiets betreft, die wegwerken boven de bedden op de bagageplank (er is altijd een Rus die helpt tillen). Twee fietsen is mij ook altijd gelukt. Je kunt ze plaatsen in de informele rookruimte, helemaal achterin de wagon, evt. met het voorwiel naar boven, met een slot aan een stang (Hans Metz).

Fiets in vliegtuig

  • Elk vliegveld heeft zijn eigen bepalingen, die ook nog eens regelmatig kunnen veranderen. Fietsen moeten binnen de 20 kg vallen, daar valt ook de handbagage in. Maar het kan ook gemakkelijk zijn dat fietsen sowieso apart betaald moeten worden, zeker wanneer ze niet aan bepaalde afmetingen voldoen. Bijbetalen is in veel gevallen haast onvermijdelijk, maar ga nooit direct akkoord met het eerste aanbod.

Leven

Overnachten

Kamperen

  • In Rusland zijn er nauwelijks campings, langs de Zwarte Zeekust zijn er enkele. Soms staan er bordjes langs de weg met het campingsymbool, maar hiermee worden truckparkings bedoeld, die niet berekend zijn op kamperen.
  • Hans Metz (2013): de laatste 10 jaar zijn de hotels flink duurder geworden. Gelukkig mag je overal kamperen. We hebben onze tent neergezet in het bos, aan de rand van een dorp, aan een meertje, soms zelfs op een onkruidveldje naast het station midden in de stad. Nooit problemen gehad. Nou ja, één keer: werden we om 12 uur wakker gemaakt door een barse agent. Die beduidde ons dat we niet hier, maar wel dààr - 100 m. verder achter een hekje - konden staan!

Jeugdherbergen

  • Hostels zijn er in Moskou en Sint Petersburg en op vele andere plaatsen. Soms kunnen de uitbaters helpen bij het verlengen van het visum.

Bij veel stations heb je een 'komnata odycha' (letterlijk 'rustkamer'), waar je goedkoop kan overnachten.

Hotels

  • Niet alleen in de grotere steden zijn hotels, ook in een kleine plaatsen als er bijvoorbeeld handelsactiviteiten zijn. Goedkope hotels zijn meestal eenvoudig; soms kan je gebruik maken van een keuken en de fietsen kun je binnen zetten.

Particulieren

  • Kamers bij particulieren komen steeds meer in trek voor een verblijf in Moskou, St. Petersburg en op toeristische plekken, vaak verrassend goedkoop.

Eten en drinken

Kookbrandstof

  • Eten zelf koken kan natuurlijk op je benzinebrander, het befaamde Gazprom helpt je wel aan benzine. Vind je het leuk dan kan het zelfs op hout, vooral in Siberië is het in ruime mate aanwezig.

Markten

  • Overal zijn kraampjes, soms verkopen ze alleen brood, soms alleen fruit. Soms zijn het ook kiosken voor kranten en tijdschriften.

Supermarkten

  • In bijna ieder dorp zijn levensmiddelenwinkels te vinden, let op het woord продукты (produkty). Ook op zondag. Soms zijn winkels 24 uur geopend. De prijzen kunnen in moderne supermarkten fors hoger liggen dan in kleine dorpswinkeltjes. In dorpjes is er vaak geen of weinig verse groenten en fruit te koop, omdat iedereen dit zelf verbouwt, dus neem genoeg mee als je een echte (super)markt tegenkomt.

Restaurants

  • Restaurants hebben vaak goed eten en ook prima service. Let op het woord столовая (stolovaja): zelfbedieningsrestaurants met goed en goedkoop eten.
  • Langs de doorgaande wegen zijn er voortdurend wegrestaurantjes - let op het woord кафе (lees: kaffè) - waar je voor een zeer aangename prijs goed kunt eten.

Drinkbaar water

  • In dorpen tref je vaak dorpskranen en putten met drinkwater. De kwaliteit is soms goed, soms minder. In de steden bevat het water vaak chloor. Soms heeft het een muffe geur en smaakt het naar verroeste leidingen. Aanbeveling verdient water altijd als flessenwater in de winkel te kopen.

Het land

Reisverslagen

Informatiebronnen

Landkaarten

  • De firma 'Atlas' in Moskou, aan de Kutnetskij Most heeft de meeste kaarten van Rusland op voorraad.
  • WTM "Rusland" (1:9.000.000).
  • ITM "Rusland" (1:5.700.000).
  • Marco Polo, bladen 1,2,3 en 5 (1:750.000). Goed leesbare kaarten van Rusland ten westen van de Oeral, waarbij de grotere plaatsen ook in het Cyrillisch zijn geschreven. Over het algemeen is deze kaart ook betrouwbaar.
  • Stafkaarten: alle krantenkiosken verkopen kaarten van de 'oblast' (provincie) met een schaal rond de 1:200.000. Wanneer je afwijkt van de hoofdweg en kleine binnendoorweggetjes pakt, zijn deze kaarten onontbeerlijk. Voor de hoofdwegen volstaat een overzichtskaart.

Boeken

  • Hans Metz heeft van zijn fietstochten door Rusland in eigen beheer verschillende boekjes gemaakt (van Sint-Petersburg naar Moskou, Siberië, Wit-Rusland etc). Zie www.boekwinkeltjes.nl en kies: hans metz fietstocht.
  • Paul Spapens (2007) "Met de westenwind in de rug". Uitg. Nieuwland. Journalist Paul Spapens beschrijft zijn fietstocht van Nederland naar Moskou. Voor een groot deel van de gefietste route is gebruik gemaakt van de Euroroute R1 (tot aan St. Petersburg).
  • Jan Keijzer (eindredactie) (2004) "Niet voor niets op de fiets: Van Vladivostok naar Scheveningen in 95 dagen." Uitg. Quantes. Te bestellen via jleydens@hetnet.nl.
  • Ralph Tuijn (2001) "Voorbij Magadan; 16 000 kilometer dwars door Siberië", te bestellen via www.ralphtuijn.nl .
  • Lees voor een achtergrondbeschrijving "Het verdriet van Rusland" van Marius Broekmeyer. Dit boek beschrijft het dagelijks leven op het Russische platteland sinds 1945. Uitg. Jan Mets ( http://www.trouw.nl/tr/nl/4512/Cultuur/archief/article/detail/2515450/2000/05/13/De-Russen-hadden-niets-te-verliezen.dhtml ).
  • Simon Vickers (1992) "Between the hammer and the sickle; across Russia by bicycle." Uitg. Sinclair Stevenson. In het Nederlands uitgegeven onder de titel "Op de fiets door Rusland" (1994). Uitg. Hollandia.
  • Mark Jenkins: "Modder en muggen; een fascinerende fietstocht van 12.000 km door Siberië". Uitg. Bruna.

Nuttige links

Tips

  • Tussen Moskou en Tsjoekotka (in het uiterste oosten) zit 9 uur tijdsverschil. De zones lopen nogal grillig en vaak verspringt een zone met twee uur. Op stations en vliegvelden wordt alles aangeduid in Moskou-tijd, zowel de schema's als ook de klokken lopen op Moskou-tijd. Moskou loopt twee uur voor op onze tijd.