Namibië

Uit FietsVakantieWiki

Ga naar: navigatie, zoeken

Inleiding

Situeringskaart

Fietsen in Namibië

Namibie staat bekend om de uitgestrekte woestijngebieden, waarbij de gedachte om in dat land te fietsen alleen bij een doorgewinterde fietser opkomt. Het land confronteert de fietser met de grote onderlinge afstand tussen plaatsen, die de ervaren fietser niet even in een dag overbrugt. In het zuiden van Namibie is het niet ondenkbaar dat het eerst volgende plaatsje meer dan 200 kilometer verder op ligt en dat wildkamperen noodzakelijk is. Namibie kent in de zomer een langdurige hittegolf, waarbij de zon urenlang fel doorbrandt en de wolkenloze hemel strakblauw blijft. De namibische zomer heeft weinig dragelijke en koele fietsdagen. De open woestijngebieden biedt de fietser nauwelijks bescherming tegen de verzengende hitte, want koele schaduwplekken zijn er langs de wegen niet te vinden.

Namibie biedt de rondreizende fietser veel indrukwekkende natuurverschijnselen en schitterende vergezichten van unieke, soms surrealistisch landschappen. Rotsformaties en de rode zandduinen weerspiegelen de kleurnuances tijdens de opkomst en ondergang van de zon, waardoor het landschapsbeeld na een paar minuten anders ervaren wordt. Het land is voor een deel opgesplitst in twee grote woestijngebieden t.w. Namib en Kalahari woestijn in resp. het westen en oosten van het land. Ondanks de aanwezigheid van woestijnen kent het land een biodiversiteit aan flora en fauna in de Namib woestijn en is het land op te delen in diverse ecosystemen, die bescherming genieten in de vorm van nationaal parken en natuurreservaten.

De zwaartefactoren, die de fietstochten in Namibie bepalen, zijn voornamelijk de aanwezigheid van soms slecht onderhouden gravelwegen, de westelijke tegenwind vanuit zee en de geleidelijke kilometerslange klim naar de hoogvlaktes. In de afgelegen gebieden beinvloeden de hoge zomerse temperaturen en de extra bagage aan water (ca. 15 liter) de fietsprestaties wel degelijk en onderschatting van uitdroging, hitte en de felle brandende zon mag men absoluut niet maken. De rondreizende fietser ontkomt niet aan de hoogvlakte in het centrale deel van Namibie, dat niet altijd eenvoudig met een zwaar beladen fiets te bedwingen is. In de regio Khomas bevinden zich de heuvelachtige gebieden van het land, waarbij de engelse term ‘rolling hills’ van toepassing is. Gradientverloop vanaf zeeniveau naar de hoogvlakte (van Walvis Bay naar Windhoek) is vaak vals plat voor meer dan tientallen kilometers.

Het land en de mensen

Bevolking en taal

  • Engels is de officiële taal, en veel mensen beheersen die taal goed. In de grotere plaatsen is Afrikaans de voertaal. Met name in plaatsen als Swakopmund kun je je redelijk redden in het Duits. Buiten de grotere plaatsen worden diverse verschillende 'traditionele' talen gesproken.

Gastvrijheid

  • Met de Namibiërs van Europese afkomst is het contact geen probleem en ze zijn gastvrij.
  • Frank Vos: "Met name de Duitse toeristen stopten vaak om een praatje te maken, zou het door mijn Ortlieb tassen zijn gekomen? Ik heb flink wat blikjes drinken gekregen."

Veiligheid

  • Frank Vos (1998): "Ik heb me nergens onveilig gevoeld. Je moet echter wel uitkijken in Windhoek. Vanwege de verslechterde economische situatie is daar het aantal overvallen toegenomen (volgens de mensen in het hotel). Gelukkig heb ik het niet aan de lijve ondervonden."
  • Sultan Iwan (2009): "In windhoek zijn we net na het vallen van de avond voor het hek van een lodge in Windhoek West overvallen door drie personen. Volgens de lodge eigenaaresse konden we wel de twee honderd meter naar het tankstation heen en weer lopen. Uit voorzorg hadden we niets bij ons alleen klein geld. Na een vechtpartij die goed uitpakte voor ons gingen ze er zonder iets vandoor. Achteraf bleek een van de jongens ook een mes te hebben gehad, zelf niet opgevallen. Mijn advies: Pas op in steden, ga s'avonds niet over straat, campeer uitzicht, laat geen mensen die je niet vertrouwd dicht in je buurt komen. Check www.minbuza.nl voor actueel reis advies, en vraag de locale mensen hoe de situatie is. Het is wel een prachtig land dit was mijn tweede bezoek aan Namibie in 2003 ging als goed (zie homepage: http://www.sultaniwan.nl).

Geld

De munteenheid is de Namibische Dollar en is bijna gelijkwaardig aan de Zuidafrikaanse Rand. Namibische Dollars zijn alleen in Namibie te gebruiken en verliezen hun waarde in het buitenland. De Zuidafrikaanse Rand is een wettelijk geaccepteerde munteenheid in Namibie. Reizigers dienen rekening te houden met het feit dat de Namibische Dollars niet in te wisselen zijn bij geldwisselkantoren op buitenlandse luchthavens.

Wisselen (euro’s, dollars)

Afrikaanse banken en geldwisselkantoren accepteren euro's en amerikaanse dollars als een wettelijk ruilmiddel voor de eigen valuta, waarbij de amerikaanse dollar nog de voorkeur geniet. In toeristische gebieden en op de luchthavens kan men soms met deze munten betalingen verrichten.

Travellercheques

Afrikaanse banken accepteren alleen traveller cheques onder de voorwaarde dat de afgifte van de cheques officieel door een bank bevestigd en bekrachtigd is. Afrikaanse banken willen naast een aankoopbewijs en geldige paspoort een (engelstalig) officieel document, waarin de bank een verklaring afgeeft over de uitgifte van de traveller cheques en het document van een officieel bankstempel voorziet. Over het algemeen stellen kleine geldwisselkantoren, die niet onder toezicht van de banken vallen, minder eisen en accepteren een geldige paspoort en een aankoopbewijs. Let op het invullen van de cheques, want incorrect ingevulde cheques zullen niet in behandeling genomen worden. Vraag aan de balie eerst om details en vul vervolgens de traveller cheques in. Last but not least, vergeet je paspoort niet en koop de traveller cheques in amerikaanse dollars!

Betaalkaarten (Maestro -VISA – Mastercard)

VISA en Mastercard zijn de meest gebruikte credit cards in Namibie. In afrikaanse landen is VISA een grote speler m.b.t. electronische betalingsverkeer en is het voor de reiziger zeer nuttig om een VISA betaalkaart op zak te hebben. Houdt rekening met het fenomeen 'skimming' in grote steden en toeristische gebieden en blijf toezicht houden op de credit card (geef je kaart niet uit handen haal hem zelf door de terminal).

Visum

(BIJDRAGEN GEVRAAGD)

Communicatie

  • De grote plaatsen hebben voldoende internetcafés. In de afgelegen gebieden zijn er nauwelijks internetfaciliteiten.
  • Het telefoon- en GSM-netwerk is in de grote plaatsen van goede kwaliteit. In de afgelegen gebieden is het netwerk kwalitatief minder en dient men met het uitvallen van de telefoon- en GSM-netwerk rekening te houden. Voor betalingen met de credit card kan dit vervelend zijn.

Speciale bezienswaardigheden

Fietsen

Hoe er te komen

Per vliegtuig

Niet veel luchtvaartmaatschappijen vliegen rechtstreeks op de internationale luchthaven van Windhoek, waardoor een tussenstop op de internationale luchthaven van Johannesburg of Kaapstad vaak noodzakelijk is. Het meenemen van de fiets is per luchtvaartmaatschappij verschillend. Laat je goed informeren over de kosten van het vervoeren van speciale (sport)uitrustingen en de kosten van overbagage. South Africa Airways vraagt ongeveer 50 euro (600 Namibian Dollars) voor vervoer van een fiets. Lufthansa hanteert een tarief van 150 euro voor sportbaggage (surfplank, fiets etc.). Namibian Airlines hanteert een tarief van 250 Namibian Dollars (ca. 20 euro) per kilogram aan overgewicht. Tip: probeer onderhands geld te schuiven naar een van de baliemedewerkers bij het inchecken.

(2009 update) Air Berlin heeft een aantrekkelijk verbinding vanaf Dusseldorf via Munchen naar Windhoek. Als je ±60 euro/jaar betaalt voor de topbonus classic member card dan mag je fiets gratis mee op alle vluchten die je maakt met Airberlin.

(2011) KLM fietsdozen hebben we tegen betaling kunnen een maand bewaren op de luchthaven van Windhoek. Zoals overal in Namibië waren de mensen extreem vriendelijk en hulpvaardig

Fiets op bus

  • De fiets kan mee in de bus voor langere trajecten, er rijden ook busjes met aanhanger waar de fiets in kan.
  • Er rijden pick-up-trucks rond die als openbaar vervoer dienst doen. In dunbevolkte gebieden kan het echter een tijd duren voordat je er een treft en mee kunt.

Liften met de fiets

In de afgelegen gebieden kan het uren en in het slechtste geval dagen duren voor er een mogelijkheid zich voordoet waarbij de fietser en zijn/haar fiets door passerende auto en vrachtverkeer vervoerd kunnen worden. De wagens van de rondreizende toeristen en lokale bewoners zijn vaak volbeladen en bieden weinig ruimte voor het vervoeren van de fiets. Geen man over boord. De fietser, die echt een lift nodig heeft, krijgt een lift als hij/zij erom vraagt. Ongeschreven regel, die voor auto- en vrachtverkeer geldt, geldt ook voor fietsers. Niemand zal je alleen in de woestijn achterlaten.

Fietsroutes

Veel fietsers denken dat er geen leuke trajecten te vinden zijn in de Namib woestijn. Degene, die in de Namib woestijn fietst, zal de biodiversiteit van het gebied zeker niet ontgaan. De woestijn is te verdelen in diverse ecosystemen. De fietser treft in het zuiden van de Namib woestijn (Succulent Karoo) diverse woestijnplanten (succulents) en wilde bloemen aan, die alleen in het voorjaar in volle bloei zijn. In de aride (droge) woestijngebieden in het noorden van de Namib woestijn zijn flora en fauna te vinden, die onder extreme weers- en klimaatomstandigheden weten te overleven. De diverse ecosystemen bevinden zich in diverse nationaal parken en natuurreservaten, waardoor er nog ongerepte natuurgebieden te vinden zijn op het traject van Noordoewer naar Walvisbay. De aanwezigheid van verschillende ecosystemen en indrukwekkende natuurverschijnselen als gesteente(de)formaties en erosie maakt het fietsen in de oudste woestijn ter wereld een unieke belevenis met vele hoogtepunten (Sossusvlei, Namib Rand Nature Reserve, Namib Desert Park, Neisip vlakte, Oranjerivier).

Ongeveer de helft van de mooie fietsroutes in de Namib woestijn bevinden zich op een hoogvlakte, die niet altijd eenvoudig met een zwaar beladen fiets te bedwingen is. Gradientverloop vanaf zeeniveau naar de hoogvlakte is vaak vals plat voor meer dan tientallen kilometers. Hieronder volgt een overzicht van de leuke fietsroutes in de Namib woestijn:

  • Degene, die vanuit Zuid Afrika Namibie binnenkomt, kan langs de Oranjerivier (Gariep) via de dorpjes Noordoewer en Aussenkehr naar Rosh Pinah fietsen en zal van de grote wijngebieden en schilderachtige, ruige berglandschappen langs de rivier genieten. Het mooiste deel van de rivier ligt in het Ai-Ais/Richtersveld National Park en is vanuit de Fish River Canyon goed te bereiken.
  • De gravelweg D707 is een van de mooie routes, die je in Namib woestijn kunt fietsen. De toeristische route ligt ongeveer 50 kilometer ten zuiden van het plaatsje Helmeringhausen en leid je langs de uitgestrekte lichtgele, woestijnvlakte (Neisip Plain). Verder heb je zicht op de bergketens of de rode zandduinen van de Namibwoestijn. Op deze route heb je meerdere overnachtingsmogelijkheden, indien je niet wilt wildkamperen.
  • De natuur- en dierenliefhebbers fietsen 's ochtends vroeg onder meer in het natuurreservaat Namib Rand Nature Reserve, dat door de Naukluft bergketen omgeven is. De gelukkigen zullen giraffen, springbokken etc. zien en in de toekomst misschien neushoorns, die in het gebied geplaatst worden.
  • De fanatiekelingen fietsen de beruchte 230 kilometerlange gravelweg C14 van Walvis Bay naar Solitaire en beleeft het echte Namibië. In de omgeving van Kuiseb Pass en Gaub Pass overheersen de gigantische deformaties van gesteentelagen en de fietser ervaart de zwaarte van het zeer heuvelachtige gedeelte in het Namib-Naukluft Park. De weg van Kuiseb Canyon naar Walvis Bay bevindt zich in een open zandvlakte (Namib Desert Park), waarbij duinvorming langs de weg goed zichtbaar is.

Nationaal parken & natuurreservaten

Bij het betreden van veel nationaal parken en natuurreservaten in Namibie heeft de bezoeker een toegangsbewijs (permit) nodig. Hier volgt een overzicht, waar je wel of geen toegangsbewijzen nodig hebt voor het betreden van nationaal parken en natuurreservaten:

  • Ai-Ais Richtersveld NP, Namib Naukluft Park (volg autoweg D707) en Namib Nature Rand Reserve heb je geen permit nodig.
  • Namib Naukluft Desert Park heb je een permit nodig, indien je richting Homeb (onderzoeksstation fietst).
  • Voor Sossusvlei betaal je entree, en je mag naar de beroemde duinen fietsen. Het is 65 km fietsen (ca 200 a 300 h.m) over goed geasfalteerde weg en de laatste 2 a 4 km zal je met de wagen moeten betreden, want het is een 4WD track.
  • In Etosha NP bevinden zich loslopende wilde dieren als olifanten, buffels, leeuwen, neushoorns en luipaarden, waardoor je het park niet met een open voertuig mag betreden.
  • Skeleton Coast NP kan je naar toe fietsen, mits je een overnachtingsplaats in Tora Bay gereserveerd hebt. Vanwege de grote afstand naar Tora Bay zal de fietser waarschijnlijk niet toegelaten worden in het park. Indien je wel toegelaten wordt betaal je entree en fiets je over harde soms zanderige wegen.

Wegen en verkeer

Staat van de wegen

De autowegen rondom de toeristische bezienswaardigheden zijn vaak geasfalteerd en bevinden zich in goede staat. De namibiers onderhouden de landelijke snelwegen met B- nummering goed, maar dat neemt niet weg dat er ook slecht onderhouden wegen in de afgelegen gebieden te vinden zijn. De regionale wegen met C- en D- nummering zijn harde gravelwegen, die niet vaak onderhouden zullen worden. De fietser ondervindt vaak hinder van lange zanderige of golvende stukken gravelweg, die het fietstempo drastisch laat afnemen. Wie in Zuid Amerika over gravelwegen gefietst heeft, zal de in redelijk goede staat verkerende gravelwegen in Namibie waarderen.

Dichtheid van het wegennet

Alleen rondom de grote steden is er veel auto- en vrachtverkeer. In de ver afgelegen gebieden zal je hooguit een paar auto's per dag voorbij zien komen. Op de bepaalde routes van of naar de bezienswaardigheden in de Namib woestijn tref je dagelijks rondreizende toeristen, echter in het laagseizoen zijn het vaak niet meer dan tien.

Verkeersdrukte / gevaar

Let op de inhaalacties van passerende auto- en vrachtverkeer, want er zijn geen vluchtstroken langs de landelijke, geasfalteerde B-wegen (autosnelweg). De omgeving van de hoofdstad van Namibie is zeer heuvelachtig, bevat veel bochten (engels: windy road) en staat bekend om de vele verkeersongelukken in het hoogseizoen. De verkeersdrukte op de verharde gravelwegen (C- en D- wegen) is er nauwelijks te vinden en de fietser zal alleen hinder van opwaaiende stofwolken door passerende auto- en vrachtverkeer ondervinden.

Bewegwijzering

De bewegwijzering langs de autosnelwegen met B- nummering is goed en om de twintig kilometer wordt de afstand naar een grote stad weergegeven. Op de regionale gravelwegen met C-nummering geldt hetzelfde als voor de B-wegen. De afgelegen lokale gravelwegen met D-nummering zijn slechter voorzien van bewegwijzering en de fietser kan niet even een lokale weggetje nemen, die niet op de wegenkaart vermeld is. De term 'Road-to-Nowhere' van de Talking Heads is op dit soort wegen van toepassing.

Beste fietsperiode

Het hoogseizoen begint van half december tot eind januari en veel Zuid Afrikanen boeken de goedkoopste slaapaccomodatie's. Begin december begint het voorseizoen en dan zijn overnachtingsmogelijkheden in sommige steden als Rosh Pinah snel volgeboekt.

Heersende windrichtingen

  • De wind kan een probleem zijn, op sommige dagen is die stormachtig en is het afzien. De overheersende richting is west tot zuidwest. Bij Walvis Bay en Luderitz ondervind je veel tegenstand van de krachtige westenwind uit zee. Van Rosh Pinah (+300 m) naar Aus zal je binnen een afstand van 167 kilometer twee maal naar de hoogvlakte fietsen (Huib Hoch plateau, +1400 m) en veel hinder van de wind uit het noorden ondervinden.

Gemiddelde temperatuur

  • September is een goede periode om te fietsen het is dan voorjaar in Namibië met een temperatuur van rond de 25 graden. Langs de kust is het dan lekker koel. Later in het jaar wordt het steeds heter, vaak boven de 35 graden.
  • Ook mei, het begin van de Namibische winter, is een prima periode. De gemiddelde temperatuur is dan ook zo'n 25 graden. 's Avonds koelt het wel flink af. Het regenseizoen is net afgelopen, dus het land is nog relatief groen.

Onderdelen en reparatie

  • Buiten Windhoek of Swakopmund zijn er weinig of geen onderdelen voor randonneurs verkrijgbaar. Voor ATB's is de situatie buiten deze steden beter hoewel er geen hightech spullen te koop zijn.
  • Vanwege de slechte wegen en het feit dat er soms aardig wat gewicht (water) mee moet is goed materiaal een vereiste. Neem in ieder geval een reserveband en spaken mee. Het zand zorgt ervoor dat de ketting en derailleurs aardig wat te lijden hebben, goed onderhoud is daarom nodig. Controleer ook van tijd tot tijd of alle boutjes nog vastzitten.
  • Zorg voor aanvang van de fietstochten in Namibie, dat de fiets goed geprepareerd is voor lange tochten over de zand- en gravelwegen. Een harde kunststof lint leggen binnen in de buitenband biedt voldoende bescherming tegen piepkleine scherpe doorntjes en scherpe gravelsteentjes. Controleer de buitenband op kleine scheurtjes, die na duizenden kilometers fietsen ontstaan. Deze scheurtjes veroorzaken in de meeste gevallen lekke banden. De fietser zal op zijn hoede moeten zijn voor dunne lange stekels van planten en struikgewassen langs de wegen.

Fietsenmakers

  • Voor fietsreparaties kan men zelfs in toeristische plaatsjes als Sesriem nabij de Sossusvlei niet terecht. De fietsenmakers zijn alleen in de grote steden te vinden.
  • De fietser, die vanuit Zuid Afrika op weg is naar Namibië, treft in Springbok een goede fietsspeciaalzaak aan voordat de namibische grens na ca. 120 kilometer bereikt wordt.

Leven

Overnachten

Campings – wildkamperen – natuurcampings

  • In het (vrij toeristische) Zuiden zijn er voldoende campings. Boven de lijn Swakopmund/Windhoek wordt het minder, behalve aan de kust. Dan moet je grotere afstanden (> 100km) afleggen of wild kamperen. De faciliteiten wisselen, van luxueus met zwembad tot primitief. Bij diverse campings is het ook mogelijk om te overnachten in huisjes.
  • Het is niet duidelijk of wildkamperen is toegestaan, in de gidsen staat daar niets over vermeld. In de Nationale Parken is wildkamperen zeker verboden.
  • Frank Vos: "Door de gevolgde route moest ik een kampeeruitrusting meenemen. Vanwege de afstanden heb ik een paar keer moeten kamperen, bijvoorbeeld in het Namib Naukluft Park, wat geen probleem was hoewel het officieel niet mag."
  • Mark en Mandy: "Afstanden groot, dus soms wildkamperen. Goede campings (Zuid-Afrikanen met sleurhutten!), lodges en guesthouses. Bij het kamperen in de Namib: Houdt rekening met de wind! Wij hadden windstilte :)"

Guesthouses, lodges en hotels

  • In de grotere steden is meestal wel een betaalbaar hotel te vinden. Het is echter niet mogelijk om alleen in hotels te overnachten. In toeristische streken zijn hotels stukken duurder dan elders, soms zelfs onbetaalbaar (Sesriem).
  • Op een toplocatie in de Namib woestijn betaal je voor een tweepersoons kamer of een hutje (lodge) al gauw 200 tot 400 euro per nacht (incl. ontbijt en diner). Als je alleen fietst kun je vaak flinke kortingen in het laagseizoen bedingen, die tot 50 procent kunnen oplopen, want de hoteleigenaren zien de fietser als speciale gast.

Eten en drinken

  • In de wat grotere plaatsen zijn supermarkten.
  • De kleine winkels onderweg hebben maar een beperkt assortiment. Verse producten zijn niet altijd verkrijgbaar. In de meeste dorpen is wel een klein winkeltje waar rijst, macaroni, blikgroeten, frisdrank en bier te koop is.
  • Het land is niet dichtbevolkt, op een aantal etappes kom je maar een paar keer of slechts een keer per dag in een dorp.

Restaurants

  • De restaurants hebben een Europees menu (en dito prijs). In Windhoek, Swakopmund en Walvisbaai is de keuze wat groter, zowel wat prijs betreft als type keuken.

Drinkbaar water

  • Kraanwater is bijna altijd grondwater: je kunt het zo drinken.
  • In de woestijn is het vaak moeilijk om aan drinkwater te komen, zorg dat je voldoende bij je hebt!.
  • Als je van de grote wegen af gaat kun je soms water vinden bij watermolens die je van ver af al in het landschap ziet staan.
  • Een keramisch waterfilter & waterzakken (bv van MSR) kunnen erg nuttig zijn. Link[1]

Inentingen & gezondheid

  • Zorg dat je altijd voldoende te drinken bij je hebt.

Verplichte inentingen

  • Als je uit een gele koorts gebied komt is een vaccinatie verplicht.
  • Een DTP-vaccinatie wordt aanbevolen
  • Bescherming tegen Hepatitis A wordt aanbevolen.
  • Van juli tot en met oktober komt malaria voor. Beschermingsmiddelen DEET, profylaxe e.d. zijn ter plaatse verkrijgbaar.

Informatiebronnen

  • Ambassade: Avenue de Tervuren 454; B-1150 Brussel; België

Reisverslagen

  • Wilbert Thoonen fietste in 2018 op zijn route van Kaapstad naar Livingstone door Namibië en Caprivi wilbertgatochfietsen.nl

Landkaarten

  • Michelin "Central and Southern Africa / Madagascar" (1:4.000.000). Dit is een kwalitatief goede kaart, maar de schaal is erg klein voor fietsers. Toch blijken deze kaarten minder fouten te bevatten dan andere (grootschalige) kaarten. Op de kaart staan wegen, het reliëf, rivieren, bossen enz. goed aangegeven. Overnachtingsadressen vind je er niet op.
  • Freytag & Berndt "Namibië" (1:2.400.000).
  • International Travel Map "Namibia" (1:2.000.000). Campings worden aangegeven. De afstanden tussen de plaatsen worden niet goed weergegeven, wel de andere toeristische info.
  • Namibia Map 2008/09 van de Namibische Wielrijdersbond (1:2.000.000). ISBN: 9991676368. Map bevat recente informatie over campings, overnachtingsmogelijkheden en wegen. Alle plaatsen op de map zijn als dorpjes of steden op te vatten. Weergave van gemiddelde gradientverloop van de belangrijkste bergpassen is zeer handig voor de rondreizende fietser. De jaarlijkse bijgewerkte wegenkaart is een must voor elke reiziger in Namibie.
  • Kaart van het Namibische Toeristenbureau (1:2.000.000). Deze is gratis te krijgen in Keetmanshoop en beter, hierop is wel goed te zien wat de afstanden zijn.
  • Reise Know How "Namibië" (1:1.250.000). Map geeft de hoogtelijnen weer, wat handig is om een inschatting te maken over het gradientverloop van een traject. Niet alle plaatsen op de map zijn als dorpjes op te vatten. De plaats kan een boerenbedrijf zijn. Verder zijn de weergave van kleine details als overnachtingsmogelijkheden, bezienswaardigheden, type wegdek, 4WD tracks en benzinepomps erg handig om te weten.
  • MapStudio Tourist Atlas ISBN: 1868096114, Atlas weergave van o.m. toeristische routes, grootste steden, bergpassen, politiepost, panoramische uitzichten en bezienswaardigheden.
  • GPS kaart voor Garmin kan je kopen via http://www.tracks4africa.com zeer goede kwaliteit voor ±9 euro (2009)

Reisgidsen

Boeken

  • Juweel van Afrika - Ine Andreoli: Verhaal van een reis per auto door Namibië - Uitgeverij Boekenplan ISBN10: 9071794989

GPS tracks

Nuttige links

Vliegtuig

trein

Bus